ABD Başkanı Donald Trump, İran’la savaşın gölgesinde başlayacak olan 2026 FIFA Dünya Kupası’nı yalnızca bir spor organizasyonu olarak değil, aynı zamanda ABD'nin gücünü ve kendi siyasi anlatısını sergileyeceği küresel bir vitrin olarak kullanıyor.
Popüler Gazete'nin ABD medyasından aktardığına göre son gelişmeler, Dünya Kupası'nın giderek daha fazla jeopolitik tartışmaların içine çekildiğini gösteriyor.
ABD, Kanada ve Meksika'nın ortak ev sahipliğinde düzenlenen turnuva, Trump yönetiminin İran’la yaşadığı askeri gerilimin gölgesinde başladı.
İran, grup aşamasındaki üç maçını ABD’de oynayacak olmasına rağmen takımın ABD’de konaklamasına izin verilmedi.
İran Futbol Federasyonu, başlangıçta Arizona’nın Tucson kentinde kurmayı planladığı kampını son anda Meksika’nın sınır kenti Tijuana’ya taşımak zorunda kaldı.
Dünya Kupası tarihinde ilk kez bir takım, ev sahibi ülkede maç oynarken fiilen başka bir ülkede konuşlanmış olacak.
Trump yönetimi, bu yaklaşımı ulusal güvenlik gerekçesiyle savunuyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran Devrim Muhafızları ile bağlantısı bulunan kişilerin ülkeye girişine izin verilmeyeceğini açıkladı.
ABD bunun standart bir güvenlik uygulaması olduğunu savunurken, İran bu tutumun siyasi olduğunun altını çiziyor.
Tahran yönetimi ve İran Futbol Federasyonu, ABD'nin İran ekibini cezalandırmaya, zarar vermeye veya onlara karşı kin beslediğini öne sürüyor.
Özellikle bazı federasyon yöneticileri ve destek personeline vize verilmemesi, İran’ın bu suçlamalarını güçlendiren gelişmeler arasında yer aldı.
İran Federasyonu'nun taraftar bilet kontenjanlarının iptal edildiğini açıklaması, maçların ABD dışına alınması talepleri ve İranlı taraftarların seyahat sorunları, sahadaki futbolun önüne diplomatik krizlerin geçmesine neden oldu.
Siyasallaşma yalnızca İran’la sınırlı değil.
Trump yönetiminin sıkı güvenlik politikaları başka ülke temsilcilerini de etkiledi.
Somali’nin dünyaca tanınan hakemi Omar Artan, Dünya Kupası’nda görev almak üzere ABD’ye gitmesine rağmen ülkeye alınmadı.
ABD Gümrük ve Sınır Koruma yetkilileri, hakemin ek inceleme sonucunda “güvenlik taraması endişeleri” nedeniyle girişine izin verilmediğini açıkladı.
Böylece Dünya Kupası tarihinde görev yapacak ilk Somalili hakem olma fırsatını kaybetti. Olay, spor dünyasında büyük tepki topladı.
Senegal ve Özbekistan Milli Takımı da benzer şekilde alışılmadık derecede sıkı güvenlik prosedürleriyle karşılaştı.
Milli takım heyetleri, havalimanına inişinin ardından apronda oldukça sıkı güvenlik kontrolünden geçirildi.
Trump, Dünya Kupası'nı “ABD'nin güvenlik ve güç gösterisi” söyleminin parçası haline getiriyor.
Beyaz Saray'ın turnuva yetkilileri, dünyanın ABD'ye geleceğini ancak "istenmeyen aktörlerin" kabul edilmeyeceğini vurguluyor.
Bu yaklaşım, FIFA'nın geleneksel olarak savunduğu evrensel ve kapsayıcı spor anlayışıyla çelşiyor.
Bütün bu gelişmeler, Trump yönetiminin Dünya Kupası’nı yalnızca bir spor organizasyonu olarak görmediğini gösteriyor.
Beyaz Saray açısından turnuva aynı zamanda sınır güvenliği, göç politikaları ve ulusal güvenlik anlayışının sergilendiği küresel bir vitrin niteliği taşıyor.
Bir Dünya Kupası’nda hangi takımın nerede kamp yapacağının, hangi hakemin ülkeye girebileceğinin veya hangi delegasyon üyelerinin vize alabileceğinin siyasi krizlerin konusu haline gelmesi, spor ile siyaset arasındaki sınırların giderek silindiğini ortaya koyuyor.
Sonuç olarak Trump, Dünya Kupası’nı doğrudan siyasi bir propaganda aracına dönüştürmese de, güvenlik ve dış politika önceliklerini turnuvanın merkezine taşıyarak organizasyonu kaçınılmaz biçimde siyasallaştırıyor.
İran örneğinde görüldüğü gibi artık tartışma sadece sahadaki skorlarla ilgili değil; vizeler, sınırlar, güvenlik kontrolleri ve devletler arasındaki çatışmalar da Dünya Kupası gündeminin bir parçası haline gelmiş durumda.