NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, "Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin zor durumda. Çok büyük insan kaybı yaşıyor. Ukrayna’daki savaşı kazanamıyor. Putin’le çok görüşmemiz oldu ve onu biraz tanıyorum. Bence biraz paniğe kapılmanın eşiğinde" dedi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, New York’taki 11 Eylül Anıtı ve Müzesi’nde düzenlenen anma etkinliğinde konuştu.
Rutte, NATO’nun bir üye ülkeye yapılan silahlı saldırının tüm ittifak üyelerine yapılmış sayılmasını öngören kolektif savunma prensibi olan 5. Madde’nin tarihte ilk kez 11 Eylül 2001’deki saldırıların ardından ABD için devreye sokulduğuna ve NATO ülkelerinin terör saldırısı sonrasında gösterdiği dayanışmaya dikkat çekti.
"ABD ile NATO arasındaki ilişki son derece güçlü"
Konuşmanın ardından gerçekleştirilen söyleşide ABD ile NATO arasındaki mevcut ilişkilerin durumuna dair bir soru alan NATO Genel Sekreteri, "Bu ilişki son derece güçlü" dedi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın "NATO’ya tamamen bağlı" bir başkan olduğunu "fakat Avrupa ve Kanada’nın bunu ucuza getirmesinden son derece rahatsız olduğunu" belirten Rutte, savunma harcamalarının gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarılması kararı sayesinde Avrupa, Kanada ve ABD arasındaki harcamaların daha dengeli hale gelmekte olduğunu söyledi. Rutte, "Bu, hepimizi daha güçlü yapıyor. Bunu yapmak zorundayız çünkü rakiplerimizin silahlı kuvvetlerini hızla büyüttüğünü biliyoruz" dedi.
NATO içindeki gerilimlerin Rusya’yı "ittifakın ne kadar kararlı olduğunu" sınamaya itip itmediği sorusuna Rutte, "Rusya’nın yaptığı hesabın, NATO’nun güçlü olduğu ve yenilemeyeceği yönünde olduğunu düşünüyorum. Ruslar, NATO topraklarının her bir santimetrekaresini savunacağımızı biliyor" cevabını verdi.
Rusya’nın Ukrayna’daki savaşta yaşadığı kayıplara dikkat çeken Rutte, "Ruslar her ay 40 binden fazla personel kaybediyor. Kesin rakam vermek gerekirse 43 bin ölü ya da ağır yaralı. Bu, NATO müttefiklerinin desteği sayesinde mümkün oluyor. Ukrayna’nın kendisini savunabilmesi ve çıkarlarını koruyabilmesi için hava savunma sistemleri dahil, gerekli silahları sağlamaları sayesinde" dedi.
"NATO, Rusya’nın siber ve hibrit saldırılarına karşılık veriyor"
NATO’nun Rusya’dan gelen siber ve hibrit saldırılara da hazır olduğunu ifade eden Rutte, "Elimizde karşılık verilmesine ilişkin tüm seçenekler mevcut. Bunların tamamı kamuya açık değil. Bu nedenle her zaman bunlar hakkında konuşamıyoruz. Verdiğimiz karşılıklar her zaman simetrik de değil. Her zaman bire bir misilleme şeklinde olmuyor. Ama sizi temin ederim ki Ruslar olanları biliyor" dedi.
Rutte, "Gölge filo bunun örneği. Rusya’nın petrol ihracatını sürdürmeye çalışan eski ve sızdıran tankerlerden oluşan bu filo, İsveç, İngiltere, Fransa, Belçika ve diğer müttefiklerin attığı adımlar sayesinde giderek daha da yavaşlatılıyor" şeklinde konuştu.
ABD’nin Danimarka ve Grönland hükümetleriyle imzaladığı Grönland anlaşması konusundaki değerlendirmesi sorulan Rutte, "Grönland Anlaşması iyi bir anlaşma" dedi.
Adımların Rusya ve Çin’in Arktik Bölgesi’ne erişimine karşı atıldığını vurgulayan Rutte, "Bu meseleyi çözdüler. Bu hafta imzalanan anlaşma, hem Danimarka, hem Grönland ve tabii ABD Başkanı tarafından da olumlu karşılandı. Bunun çok sağlam bir anlaşma olduğunu düşünüyorum. Böylece mesele artık çözüldü" dedi.
Ukrayna’da savaştaki duruma ilişkin bir soruya Rutte, "Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, üst düzey generallerinden işin iki ya da üç haftada biteceği bilgisini almıştı. Hatta Moskova’da büyük bir kutlama planlanmıştı. Sanırım tam kapsamlı işgalden dört ya da beş gün sonrasına ayarlanmıştı. Kutlama hala gerçekleşmedi" şeklinde cevap verdi.
NATO Genel Sekreteri, "ABD, Vietnam’da 14 yılda yaklaşık 60 bin kişi kaybetti. Burada ise bir ayda 43 binden söz ediyoruz. Sovyetler Afganistan’da 10 yılda 20 bin kişi kaybetti. Burada bir ayda 43 binden bahsediyoruz. Diğer büyük olaylarla karşılaştırıldığında, gerçekten sarsıcı rakamlar" dedi.
"Ukraynalılar, cephe hattını tutmada çok daha iyi durumdalar"
Ukrayna’nın savaş alanında eskisine göre çok daha iyi bir durumda olduğunu da ifade eden Rutte, "Ukraynalılar, cephe hattını tutmada ve Rusya içinde derinlerdeki kritik altyapıyı vurma konusunda çok daha iyi durumdalar. Burada Kramatorsk, Slovyansk ve Donetsk’teki bazı şehirler kritik önemde. Bu tahkim edilmiş şehirlerin Ukrayna’nın elinde kalmasını sağlamak gerekiyor. Şu anki değerlendirme, Rusların buraları ele geçirmesinin çok zor olduğu yönde. Hatta, bir ya da iki yıl önceki değerlendirmelere göre çok daha zor" dedi.
Rutte, Rusya’nın Avrupa ülkelerine yönelik hibrit saldırılarına verilebilecek en güzel cevabın da "Ukrayna’ya daha fazla destek" olacağını söyledi. Rutte, "Polonya Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski’nin söylediği gibi, bir hibrit saldırı olursa, Ukrayna’nın Öncelikli İhtiyaçları Listesi (PURL) için daha fazla para vereceğiz. Bu sistemde ABD, Ukrayna’ya kritik askeri destek sağlıyor ve finansmanı ise Kanada ve Avrupa karşılıyor" dedi.
İttifak içinde Ukrayna’da savaşın sürmesinin oluşturduğu bir yorgunluk hissedip hissetmediği sorusuna Rutte, "Elbette yıpratıcı bir etkisi var. Ama diğer yandan Avrupa’da, Kanada’da ve ABD’de şunu çok net hissediyorum: Ukraynalılar kahramanca bir mücadele veriyor. Rusya’nın bu ülkeyi ele geçirmekte başarılı olmaması kritik önemde. Bu savaşı onurlu bir barışla sona erdirmeliyiz" cevabını verdi.
"Rusya’yla savaş halinde olan NATO olsaydı, bu farklı bir savaş olurdu"
Ukrayna’nın savaşta çok deneyim elde ettiği ve Avrupa’da yeni bir savaş çıkması halinde görünümün buna benzeyeceği için NATO’nun çıkardığı derslerin ne olduğu şeklinde bir soruya Rutte, "Rusya’yla savaş halinde olan NATO olsaydı, Ruslara tutumumuzu göstermek için Ukrayna’nın şu anda sahip olduğundan daha fazla imkanımız olurdu. Bu, farklı bir savaş olurdu" cevabını verdi.
Diğer yandan savaş alanından dronlar, anti-dron teknolojileri ve yapay zekanın savaşın bir parçası olmasına ilişkin dersler çıkardıklarını anlatan Rutte, "Polonya’da ortak bir NATO-Ukrayna kuruluşumuz var. Savaştan çıkarılan bütün dersleri topluyor. Bunların ne olduğunu belirliyoruz ve savunma planlarımızın bir parçası haline getiriyoruz" dedi.
Bu konuya dron üretimini örnek veren Rutte, "Giderek vardığımız bir sonuç, dron teknolojisine ihtiyacımız olmakla birlikte, dronları önceden üretip stoklamaktan ziyade dron üretim kapasitesine sahip olmanın daha iyi olduğu. Çünkü bu dronların etkisi ve kalitesi neredeyse her altı ile dokuz ayda bir değişiyor. Dronlara karşı kullanılan teknoloji de aynı şekilde değişiyor. Örneğin Rusların ve Ukraynalıların şu anda kullandığı jet motorlu dronlara bakın. Bu, son 2-3 ayın yeni gelişmelerinden biri. Eğer bunları önceden üretip depoda bekletseydiniz, bugün çoktan eskimiş olacaklardı. Bu dersleri çıkarıyoruz. Amacımız, üstünlüğümüzü korumak" dedi.
NATO Genel Sekreteri Rutte, Ukrayna’ya yönelik güvenlik garantilerine ilişkin bir soruya ise, "ABD de dahil müttefikler, gerekli güvenlik garantilerini sağlamaya hazır. Ocak ayında Paris’te Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron liderliğinde kapsamlı bir güvenlik garantileri paketi üzerinde anlaşma sağladık. Yani bu hazır ve tamamlanmış durumda. Hazır olduğu anda uygulanabilir. Dolayısıyla, bir barış anlaşması olması halinde güvenlik garantilerinin yürürlükte olmasını sağlamak için kimin ne yapacağını esasen bütün ayrıntılarıyla biliyoruz" ifadelerini kullandı.
"Putin, paniğe kapılmanın eşiğinde"
Rutte, savaşın Avrupa’ya yayılması ihtimaline ilişkin bir soruya ise, "Danimarka istihbarat servisi, daha bugün Rusya’nın NATO topraklarına tam kapsamlı bir işgal başlatmasının son derece düşük ihtimal olduğunu açıkladı. Bu değerlendirmenin doğru olduğunu düşünüyorum" cevabını verdi.
Rutte, "Avrupalılara, Kanadalılara ve bütün NATO’ya birkaç mesajım var. Birincisi; sakin olun. Neler olduğunu biliyoruz. Putin zor durumda. Çok büyük insan kaybı yaşıyor. Ukrayna’daki savaşı kazanamıyor. Putin’le çok görüşmemiz oldu ve onu biraz tanıyorum. Bence biraz paniğe kapılmanın eşiğinde" dedi.
Ukrayna’yı işgal etmenin Rusya ekonomisi üzerindeki etkisinin çok büyük olduğunu da ifade eden Rutte, "Bizim daha güçlü olduğumuzu biliyor. Eğer bize karşı bir hamle yapmayı denerse, NATO topraklarının her santimini savunacağımızı biliyor" ifadelerini kullandı.
Diğer mesajlarını ise savunma harcamalarını güçlü tutma ve Ukrayna’yı güçlü tutma olarak sıralayan Rutte, "Durumun farkındayız. Hazırız. Sarsılmaz bir kararlılık mevcut. Kazanamazlar" açıklamasını yaptı.
Rutte, NATO’nun hibrit saldırılara karşı yanıtının ne olduğu sorusuna ise, "Bunların hepsi kamuya açık değil. Bir şey olduğunda nasıl karşılık vereceğimize biz karar veririz. Kendi seçtiğimiz zamanda, istediğimiz biçimde ve en büyük etkiyi oluşturacak şekilde. Bazen bunu göreceksiniz" şeklinde cevap verdi.
Örneğin Finlandiya ve Estonya arasındaki deniz altı bağlantı kablosu kesildiğinde NATO müttefiklerinin Baltık Nöbeti görevini başlattıklarını söyleyen Rutte, "Ruslar bundan nefret ediyor çünkü bu, onlara ciddi maliyetler getiriyor. Gölge faaliyetlerini sürdürmeleri giderek zorlaşıyor. Bu simetrik bir karşılık örneği" dedi.
Rusya’nın Ukrayna’daki savaşı kazanamadığını ve NATO müttefiklerinin hibrit saldırılar konusunda "sakin olmaları" gerektiğini vurgulayan Rutte, "Buna karşı çok sayıda hazırlığımız var. Biz daha güçlüyüz. Rusya’da, Ukrayna’daki savaşta neler olduğuna ve Batı’nın Ukrayna’nın başarılı olması için ne kadar destek verdiğine bakın. Tuzağa düşmeyin. Yaptıkları her şey, Ukrayna’ya daha az değil, daha fazla destek verilmesine yol açmalı" dedi.