İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Yemen’deki Husiler’in İran’dan emir almadığını ifade etti. Pezeşkiyan ayrıca, "ABD’nin savaşı sona erdirmek isteyip istemediğine karar vermesi gerekiyor" dedi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Fox News televizyonunda yayınlanan "Special Report" programına katılarak kendisine yöneltilen soruları cevapladı.
İran’ın savaş mı anlaşma mı istediği şeklinde bir soruya Pezeşkiyan, "Savaşı biz seçmedik. Bu savaş bize dayatıldı. Biz savaş istemiyoruz. Ancak bize saldırıldığında kendimizi müdafaa etmek zorundayız. Savaşı biz başlatmadık ama bizimle savaşmaya devam ederlerse güçlü ve kararlı bir şekilde karşılık veririz. Bugün bize uygulamaya devam ettikleri baskının amacı, bizi uluslararası hukukun yasal çerçevesi dışında teslim olmaya zorlamak. Bu mümkün değil" ifadelerini kullandı. Pezeşkiyan, "Sorunları diyalog yoluyla çözebilecekken birbirimizi öldürmeye başvurmamalıyız. Ancak İsrail’in kışkırtmalarıyla bu savaşı bize dayattılar. Ama biz bunun devam etmesini istemiyoruz. ABD’nin savaşı sona erdirmek isteyip istemediğine karar vermesi gerekiyor" dedi.
"Anlaşma arayışındayız"
ABD’li müzakereciler Steve Witkoff ve Jared Kushner ile yürütülen görüşmelerin durumuna ilişkin soru alan Pezeşkiyan, "Konuşulan ve müzakere edilen her şey, uluslararası hukuk çerçevesinde. Uluslararası hukuk kapsamında hakkımız olanın ötesinde hiçbir şey istemedik. Dolayısıyla bu temel üzerinde karşı taraf da kabul ederse bir anlaşma arayışındayız" dedi. İran’ın taleplerinin ambargonun ve yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve deniz yollarının İran ve Umman kontrolüne verilmesi yönünde olduğu, ancak anlaşma çerçevesinde İran’ın ne vereceği yönünde sorulan soruyu cevaplayan Pezeşkiyan, "Başkanınız ile zaten anlaşma sağlamıştık. Anlaşma imzalandı. Buna dayanarak ilerlemeye hazırız ve halen ilerleme arzusundayız. Hürmüz Boğazı’nı kapatmamıştık. Açıktı. Hiçbir yasal gerekçe ve çerçeve olmadan bize saldırdılar" şeklinde konuştu.
ABD’ye abluka tepkisi
İran’ın ticari gemilere ateş açmayı bırakıp bırakmayacağı sorusuna Pezeşkiyan, "Biz saldırmadık. Burada sorun, ömürleri boyunca bu boğazdan sorumlu olmuş kişilerin gemilerini o su yolundan geçirmelerinin yasaklanması. Elbette biz de diğer gemiler için geçiş hakkı tanımayız. ABD bizim o su yolundan geçişimizi yasaklıyor. Neden? Hangi temele dayanarak? Seyrüseferin serbest olması gerekmiyor mu?" cevabını verdi.
"Yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumdan vazgeçecek misiniz?" sorusuna Pezeşkiyan, net bir şekilde "Evet" cevabını verdi. Pezeşkiyan, "Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması temelinde uymamız gereken ne varsa hepsine uyacağız" dedi.
"Husiler bizden emir almıyor"
Pezeşkiyan, Lübnan’daki Hizbullah ve Yemen’deki Husileri silahlandırmaya son verip vermeyecekleri sorusuna ise, "Husiler, kendi eylemlerinden sorumlu. Bizden emir almıyorlar. Bölgede direnen gruplar olarak kendilerine dayatılan şartlar nedeniyle onlarla temasımız var. Sistematik bir ilişkimiz yok. Hizbullah konusuna gelince, direnen unsurlar olarak aramızda bir tür ortak çerçeve bulunduğunu düşünüyoruz" ifadelerini kullandı. Sunucu Bret Baier’in İran’ın Hizbullah ve Husileri finanse ettiğine dair istihbarat raporlarına gönderme yaparak bu açıklamalara itiraz etmesi üzerine Pezeşkiyan, "Benim bildiğim kadarıyla ve resmi görevi üstlendiğim zamandan bu yana onlara savaş yönünde talimat veren bir temas olmadı" şeklinde konuştu.
"Anlaşmanın uygulanması sırasında bazı yanlış anlaşmalar yaşandı"
İran Cumhurbaşkanı, Haziran ayında imzalanan mutabakat zaptının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu’na anlaşmanın çökmesine neden olan saldırı emrini kimin verdiği sorusuna, "Bu sorunların ve zorlukların nedeni koordinasyon eksikliğidir" cevabını verdi. Pezeşkiyan, "Anlaşmanın uygulanması sırasında bazı yanlış anlaşmalar yaşandı" ifadelerini kullandı.
Protestolarda 3 bin 15 kişinin öldüğünü söyledi
İran’da sokak protestolarında yaşanan ölümlere ilişkin sorulan soruya Pezeşkiyan, "Başkanınız 70 bin kişinin öldürüldüğünü söylüyor. Biz ise 3 bin 15 kişinin kimlik numaralarını ve doğum belgelerini kamuoyuna açıkladık. Eğer 40 bin veya 70 bin kişi gibi ilave bilgiler varsa birileri bize bunun kanıtını sunsun. Bu doğru değil" dedi. Hayatını kaybedenlerden yaklaşık 500’ünün güvenlik ve polis güçlerinden oluştuğunu söyleyen Pezeşkiyan, "Kendi başkanınız, provokatörleri silahlandırıp donattıklarını açıkladı. Bunun amacı ise barışçıl sokak protestolarını desteklemek değil, darbe yapmaktı. Hayatını kaybeden silahlı kuvvetler ve güvenlik personelinin sayısı görülmemiş bir şey. Neden, çünkü isyancıların ateş gücü vardı" diye konuştu. Pezeşkiyan, "Durum son derece talihsizdi ve bu nedenle olayların kötü yönetilmesinden ötürü özür diliyoruz. Daha iyi yönetilmeliydi" ifadelerini kullandı. İranlı lider, daha fazla insanın hayatını kaybettiğini savunanlardan, öldürülenlerden birkaçının kimlik numaralarını paylaşmalarını talep etti.
"ABD kuvvetleri için de aynı durum geçerli"
İran yönetimiyle yapılan anlaşmalara Devrim Muhafızlarının uymaması ve bunun çatışmaların yeniden başlamasına neden olmasına ilişkin bir soruya Pezeşkiyan, "Yanlış anlamaları gidermek ve koordinasyon eksikliğini düzeltmek amacıyla bir ekip oluşturmamız gerekiyordu. Bu ekibi kurma fırsatını hiç elde edemedik. Bu durum sadece bizim açımızdan geçerli değil. Bölgede bulunan ve istedikleri zaman istedikleri yere ateş açan ABD kuvvetleri için de aynı durum geçerli" cevabını verdi.
"Hükümete karşı çıkanlar bile şimdi İran’ı destekliyor"
İran güvenlik güçlerinin 8 ve 9 Ocak’ta kendi vatandaşlarını öldürdüğü yönündeki ifadelere ilişkin Pezeşkiyan, "Sayın Trump, bizzat kendisi İran hükümetini devirmek amacıyla bu kişileri silahlandırdıklarını açıkladı. Netanyahu’nun adamları, hükümeti devirmek için Kürdistan ve Belucistan eyaletlerinden büyük şehirlere sızacaklarını açıkladı. Bunun 3 günlük bir iş olacağını, hükümetin düşeceğini sandılar. Ama hükümet ayakta kaldı. Daha uyumlu, daha birleşik hale geldi. İran hükümetine çeşitli nedenlerle karşı çıkanlar bile şimdi İran’ı destekliyor" dedi.
"Hamaney ile 1 ya da 1.5 ay önce görüştüm"
İran dini lideri Mücteba Hamaney ile en son ne zaman yüz yüze görüştüğü sorusuna Pezeşkiyan, "1 ya da 1.5 ay önce" cevabını verdi. Ülkeyi yönetebilecek durumda olup olmadığı sorusuna ise, "Kesinlikle. Tamamen" ifadeleriyle yanıt verdi.
Çin’e ilişkin iddiaları reddetti
Pezeşkiyan, Çin’e ait yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerinin İran’ın ABD askerlerini hedef almasına yardımcı olup olmadığı sorusuna ise, "Hayır, kesinlikle hayır" şeklinde yanıt verdi. İki ülkenin orduları arasında yaşananların kendi aralarındaki bir mesele olduğunu söyleyen İranlı lider, "Eğer Çin bir şeyler yapmak isteseydi onlara sattığımız malların parasını ödeyebilmek için bloke edilmiş fonlarımızın bir kısmını serbest bırakırdı. Ama Çin, siyasi olarak diyalog ve müzakereler yoluyla ilerlememiz gerektiği görüşüne daha yakın" ifadelerini kullandı.
"Nükleer silah istemiyoruz"
Röportaj sırasında sunucunun doğrudan "Nükleer silah istiyor musunuz?" sorusuna da cevap veren Pezeşkiyan, "Kesinlikle hayır. Nükleer silah istemiyoruz. Dini liderimiz, dini hükümler uyarınca bunun yasa dışı olduğunu defalarca açıkladı" dedi. Kitle imha silahlarına ilişkin fetvalara gönderme yapan Pezeşkiyan, "Denetime tabi olmaya hazırız" şeklinde konuştu.
Direnişe devam mesajı
ABD’nin askeri ve ekonomik saldırılarına değinen İran Cumhurbaşkanı, "Direnmeye devam edeceğiz. Yollar bulacağız ve ülkemizin hayatı devam edecek. Varlığımızı sürdüreceğiz" dedi. Pezeşkiyan, "Elbette ekonomik sorunlarımız var. Ancak ayakta kalmak için her türlü zorluğa katlanacak ve dayanacağız" ifadelerini kullandı.
"ABD seçimlerini dikkate almıyoruz"
ABD Başkanı Trump’ın İran’ın anlaşma yapmak için ABD’deki seçimleri beklediği açıklamalarına da gönderme yapan Pezeşkiyan, "ABD seçimlerini dikkate almıyoruz. Mevcut ABD yönetimi, uluslararası hukuk çerçevesinde bir anlaşmaya varmak istiyorsa harika. İstemiyorsa, seçimlerden önce ya da sonrası bizim için ne fark eder?" dedi.