Gazze’de 731 gündür devam eden savaşın ardından diplomatik trafiğin yeniden hız kazandığı bir dönemde, Hamas heyeti İsrail ile dolaylı müzakerelere hazırlık amacıyla Pazar günü Mısır’ın başkenti Kahire’ye geldi.
Bugün Mısır, Katar ve ABD'nin katılımıyla başlayacak müzakerelerin amacı, ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze savaşını durdurma planının ayrıntıları konusunda bir anlaşmaya varmak.
Popüler Gazete'nin Şarku'l Avsat gazetesinden aktardığı analize göre Hamas planı kabul etmiş olsa da, hareketin liderliği “bazı kritik konukların açıklığa kavuşturulması ve geliştirilmesi” gerektiğine inanıyor.
Bu nedenle Hamas, arabulucuların gözetiminde yürütülecek yeni turda, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hükümetinin önceki müzakere turlarında olduğu gibi şartları manipüle etmesini önlemek amacıyla şu beş hedefi belirledi:
Hamas heyeti müzakerelerde, İsrailli rehinelerin 72 saat içinde serbest bırakılmasının kolay olmayacağına dikkat çekecek.
Hareket, sağ kalan rehineler ile ölenlerin cenazelerini tespit edebilmek için üyeleriyle iletişime geçti.
Aynı zamanda, rehineleri elinde bulunduran diğer Filistinli gruplarla da temasa geçerek kimlerin hayatta olduğunu veya öldüğünü belirlemeye çalışıyor.
Heyet, müzakerelerde özellikle rehin askerlerin cenazelerinin teslim edilmesi sürecinin daha fazla zaman alacağını vurgulayacak.
Bunun nedeni, bazı cenazelerin hala İsrail bombardımanında yıkılan evlerin enkazı altında bulunması.
Enkaz altındaki cesetlerin çıkarılması için ağır ekipman gerektiği biliniyor.
Hamas ayrıca, canlı olan veya ölen rehinelerin serbest bırakılması sırasında askeri geçit törenleri ya da kutlamalar düzenlemeyeceğini taahhüt edecek.
Hamas heyeti, müzakere süreci boyunca İsrail’in çekilme takviminin açık biçimde belirlenmesini ve uygulama koşullarının netleştirilmesini istiyor.
ABD ve arabuluculardan bu sürecin uygulanacağına dair güvence isteyen heyet, ayrıca İsrail’in, rehinelerin serbest bırakılmasından sonra anlaşmadan caymaması için garantiler talep ediliyor.
Hamas, ilk aşamada İsrail güçlerinin ocak ayında varılan mutabakat çerçevesinde belirlenen mevzilere geri çekilmesini istiyor.
Ateşkes başlığı, müzakerelerin en kritik konularından biri olarak öne çıkıyor.
Hamas, ABD ve arabulucuların açık taahhütleriyle, savaşın tamamen ve geri dönülmez şekilde sona erdirilmesini sağlamayı amaçlıyor.
Heyet, garantör ülkelerin İsrail’in bu süreci manipüle etmesine izin vermemesi gerektiğini vurguluyor.
Bir diğer tartışmalı başlık, silahların teslimi konusu.
Hamas heyeti, anlaşmanın sonraki aşamalarında bu sürecin ayrıntılarını ve mekanizmasını netleştirecek bir plan hazırlanmasını istiyor.
Silahların yalnızca üzerinde uzlaşılan bir Filistinli yapıya, Arap ülkelerinin katılımıyla ve Filistinli grupların ortak kararı çerçevesinde teslim edileceği vurgulanıyor.
Gazze’nin yeniden inşası, müzakerelerin insani boyutunu oluşturuyor.
Hamas heyeti, kapsamlı bir yeniden yapılanma planı, yardımların engelsiz biçimde ulaştırılması ve yıkılan tıbbi ile eğitim tesislerinin enkazının derhal kaldırılmasını talep ediyor.
Hareket, özellikle ABD’den bu konularda açık ve bağlayıcı bir taahhüt bekliyor.
Hamas’ın Kahire’ye taşıdığı talepler, yalnızca savaşın durdurulması değil, Gazze’deki siyasi, askeri ve insani düzenin yeniden tanımlanmasını hedefliyor.
Rehinelerin iadesi, İsrail’in çekilmesi ve yeniden inşa süreci gibi başlıklar, hareketin bu kez askeri kazanımları diplomatik teminatlara dönüştürme arayışında olduğunu gösteriyor.
Hamas, garantör ülkeler aracılığıyla İsrail’in önceki turlarda olduğu gibi şartları tek taraflı olarak değiştirmesini engellemeyi amaçlıyor.
Ancak bu talepler, İsrail açısından önemli güvenlik ve stratejik riskler içeriyor.
Tel Aviv yönetimi, Gazze’den çekilmenin “Hamas’ın zaferi” olarak algılanmasından kaçınmak isterken, Washington’un arabuluculuğundaki süreçte bazı maddelerde direnç gösterebilir.
Dolayısıyla müzakerelerin ilerleyebilmesi, arabulucuların hem Hamas’ın güvenlik garantilerini hem de İsrail’in güvenlik kaygılarını dengeleyecek bir formül bulmasına bağlı olacak.
Kahire’deki temaslar bu nedenle sadece bir ateşkes müzakeresi değil, savaş sonrası dönemin ilk güç testlerinden biri niteliğinde.
Eğer taraflar uzlaşma zemini bulursa, bu süreç Gazze’nin yeniden inşasına ve bölgesel istikrara giden yeni bir diplomatik kanal açabilir.
Ancak taleplerin kapsamı ve tarafların güvensizliği dikkate alındığında, Kahire görüşmeleri hem Gazze’nin geleceği hem de Filistin dosyasının bölgesel seyri açısından kırılgan bir dönüm noktası olmaya devam edecek.