Adalet Bakanı Akın Gürlek’in göreve gelmesinin ardından 6 aylık dönemde 638 faili meçhul dosya yeniden değerlendirilirken, 40 faili meçhul dosya aydınlatıldı.
Adalet teşkilatının fiziki altyapısından insan kaynağına, dijital dönüşümden çocuk adaletine, uluslararası adli iş birliğinden infaz sistemine kadar geniş bir alanda yeni uygulamalar devreye alındı.
Katıldığı programlarda "Yargıda bağımsız ve vatandaşa hizmet odaklı yapılaşmayı sürdürdüklerini" ifade eden Bakan Gürlek döneminde, adalet hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve erişilebilir hale getirilmesine yönelik projeler peş peşe uygulamaya konuldu. Yeni dönemde faili meçhul cinayet ve kayıp şahıs dosyalarının güncel imkanlarla yeniden incelenmesi için çalışma başlatıldı. Ülke genelinde 638 dosya üzerinde yeniden değerlendirme süreci başlatılırken bugüne kadar 40 dosyada, 46 maktul 7 yaralının bulunduğu faili meçhul olay aydınlatıldı. Dijital adalet uygulamaları genişletildi, ‘Alo Adalet 135’ ve ‘e-Avukat’ gibi yeni hizmetler devreye alındı. Adalet alanında vatandaş odaklı yürütülen çalışmalar kapsamında yeni adliyeler ve mahkemeler faaliyete geçirilirken, 15 bin yeni personel için alım süreci başlatıldı.
’81 ilde gerçekleştirilen 5 bin 35 operasyonda 56 bin 178 şüpheli hakkında işlem yapıldı’
Bakan Gürlek’in göreve gelmesiyle Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde 7 ayrı ihtisas dairesi kuruldu. Adli Emanet Daire Başkanlığı, Doğal Afet ve Kazalar Daire Başkanlığı, Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı, Kamu Düzeni, Dijital Ortam Güvenliği ve Dezenformasyonla Mücadele Daire Başkanlığı, Örgütlü, Narkotik ve Ekonomik Suçlar Daire Başkanlığı, Terör Suçları Daire Başkanlığı ile Terörizmin Finansmanı ve Aklama Suçları Daire Başkanlıkları hizmete açıldı. Terör örgütlerine yönelik 2 bin 386 operasyonun adli verileri merkezi olarak takip edildi. Terörizmin finansmanı ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin aklanmasıyla mücadele kapsamında 12 ilde ihtisas soruşturma büroları kuruldu. Örgütlü, narkotik ve ekonomik suçlar kapsamında 81 ilde gerçekleştirilen 5 bin 35 operasyonda 56 bin 178 şüpheli hakkında işlem yapıldı; 25 bin 376 şüpheli tutuklandı, 10 bin 85 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı.
40 faili meçhul dosya aydınlatıldı
Göreve geldiği ilk günden beri "Hiçbir faili meçhul karanlıkta kalmayacak; adalet er ya da geç mutlaka tecelli edecektir’ sözünü sık sık tekrar eden Adalet Bakanı Akın Gürlek, kamuoyunda hassasiyet oluşturan dosyaları inceletmek üzere özel çalışma başlattı. Ceza İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Faili Meçhul Suçları Araştırma Daire Başkanlığı geçmişte sonuçlandırılamayan faili meçhul cinayet ve kayıp şahıs dosyalarının güncel imkanlarla yeniden incelenmesi için çalışma başlattı. Ülke genelinde 638 dosya üzerinde yeniden değerlendirme süreci başlatılırken, 183 maktulün bulunduğu 171 dosya yeniden incelendi ve 44 dosyada özel çalışma ekipleri oluşturuldu. Bugüne kadar 40 dosyada, 46 maktul ve 7 yaralının bulunduğu faili meçhul olay aydınlatıldı. Bu dosyalar kapsamında 90 şüpheli hakkında tutuklama, 26 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı.
Hızlı yargı için 12.yargı paketi devreye alındı
Yargının hızlandırılması için atılan en önemli adımlardan biri olan 12. Yargı Paketi TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Paket kapsamında hukuk davalarında duruşmalar arasındaki sürenin 3 ayı geçmemesine yönelik düzenlemeler yapıldı. Belirsiz alacak ve kısmi dava uygulamalarında düzenlemeler gerçekleştirilerek usulden kaynaklanan hak kayıplarının ve zamanaşımı risklerinin azaltılması hedeflendi. Vesayet altındaki kişilerin malvarlığının satışında UYAP’a entegre elektronik satış portalı devreye alınırken, noterlik evraklarının güvenli elektronik imzayla mahkemelere gönderilmesinin önü açıldı. Ses ve görüntü aktarımıyla duruşmalara katılımın kapsamı genişletildi. Bilirkişiye başvurulması sınırlandırılırken istinaf aşamasında giderilebilecek eksiklikler nedeniyle dosyaların gereksiz şekilde ilk derece mahkemelerine dönmesinin önüne geçecek düzenlemeler yapıldı.
Çocuk adaletinde yeni düzenlemeler yapıldı
Hukuk mevzuatında yer alan "suça sürüklenen çocuk" (SSÇ) ifadesi, yapılan yasal düzenlemeyle "adli süreçteki çocuk" (ASÇ) olarak değiştirildi. Çocuğun üstün yararını merkeze alan düzenlemeler kapsamında ağır suçlarda ceza ve infaz rejiminin yeniden ele alınması, ailelerin bakım ve gözetim sorumluluklarının güçlendirilmesi, sosyal inceleme raporlarının daha etkin kullanılması ve çocukların dijital risklerden, bağımlılıktan ve ihmale bağlı risklerden korunması yönünde yeni mekanizmalar oluşturuldu. Çocuk hakkında kamu davası açıldığında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığının bilgilendirilmesi öngörülerek eğitim, sosyal hizmet ve koruma mekanizmalarının yargılama sürecini beklemeden devreye girmesi amaçlandı.
‘Alo Adalet 135’ pilot illerde devrede
Vatandaşların uzun süren dava ve soruşturma dosyalarına ilişkin başvurularını hızlı ve güvenli bir şekilde iletebilecekleri ‘Alo Adalet 135’ hattı 1 Eylül tarihi itibari ile pilot illerde devreye alındı. Vatandaş odaklı dijital dönüşümün önemli adımlarından biri olan ‘Alo Adalet 135’te yapay zeka destekli ses tanıma ve seslendirme altyapısıyla aynı anda bin ile bin 500 çağrıyı karşılayabilecek kapasite oluşturuldu. İlk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerindeki 5 yılı aşan dava dosyaları ile 3 yılı aşan soruşturma dosyalarına ilişkin başvuruların otomatik tespit edilerek ilişkilendirilmesi sağlandı. ’Alo Adalet 135’ Ekim ayında tüm Türkiye’deki adliyelerde faaliyete geçecek.
Adalet hizmetlerinde dijital dönüşüm hızlandı
Yargı süreçlerini hızlandırmak ve adalete erişimi kolaylaştırmak amacıyla adalet hizmetlerindeki yeni teknolojilerde vatandaşın kullanımına sunuldu. UYAP 3 projesiyle adalet portallarının arayüzleri modernize edildi. Yapılan çalışmalarla son 6 ayda 7 kurumla 11 yeni entegrasyon tamamlandı. 65 kurum ve kuruluşla 211 entegrasyona ulaşılırken e-Devlet Kapısı üzerinden 32 hizmet vatandaşların kullanımına sunuldu.
İç kaynaklarla geliştirilen Adalet e-İmza uygulaması kullanıma alınarak dışa bağımlılığın azaltılması, veri güvenliğinin artırılması ve lisans maliyetlerinde tasarruf sağlandı. Adalet SSO sistemi yenilendi, 81 ilde adliyelerde Güvenli Uzaktan Yardım Uygulaması devreye alındı. Bu dönemde 11 bin 895 yeni donanım dağıtıldı, 21 bin 212 elektronik imza sertifikası yenilendi, 3 bin 366 elektronik imza kart okuyucusu hizmete sunuldu ve 2 bin 235 kesintisiz güç kaynağının bakımı tamamlandı. E-Duruşma sistemi 81 ilde ve tüm hukuk mahkemelerinde kullanıma sunuldu. 5 bin 831 hukuk mahkemesinde 5 milyon 764 bin 548 e-duruşma gerçekleştirildi. Ayrıca 841 bini aşkın mahkeme kararı ücretsiz erişime açıldı.
Adalet teşkilatının fiziki ve kurumsal altyapısı güçlendirildi
Adalet Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı da fiziki ve kurumsal altyapıyı güçlendirmek için önemli çalışmalar yaptı. 6 aylık dönemde 30 farklı mahalde yaklaşık 370 bin metrekare arsa tahsisi sağlandı. Adli tıp tesislerinden personel eğitim merkezlerine kadar yaklaşık 1,6 milyon metrekarelik proje çalışması yürütülürken, 82 yapım işi devam etti, 13 tesis tamamlandı. Lojman kapasitesi yüzde 6,43 artırıldı. Yargı teşkilatının vatandaşlara daha yakın ve etkin hizmet vermesi amacıyla adli yargıda 150, idari yargıda 4 yeni mahkemenin kurulmasına karar verildi. Adli yargıda 201, idari yargıda 3 mahkeme faaliyete geçti. Malatya Bölge Adliye Mahkemesinin kurulmasıyla Bölge Adliye Mahkemesi sayısı 18’e yükselirken, Edirne Bölge İdare Mahkemesi kuruldu. İstinaf teşkilatında 32 hukuk ve 43 ceza olmak üzere 75 yeni daire faaliyete geçirildi. Serik, Ortaca, Suşehri ve Sandıklı adliyeleri ağır ceza merkezi haline getirildi
44 ülkeye 563 iade talebi
Uluslararası adli iş birliği kapsamında 377’si adi suçlar, 186’sı terör suçları olmak üzere toplam 563 iade talebi 44 ülkeye iletildi. 30 ülkeden 211 kişinin Türkiye’ye iadesi gerçekleştirildi. Terör suçları kapsamında 142 kişi hakkında 16 ülkeye iade talebi ve 158 kırmızı bülten talebi iletildi. 16 ilde Cezaî Konularda Uluslararası Adlî İş Birliği Büroları kurularak işlemlerin daha hızlı ve koordineli yürütülmesi amaçlandı.
Uluslararası çocuk kaçırma vakalarında vatandaşların haklarını ve başvuru yollarını öğrenebilmesi amacıyla "Çocuğun İadesi" ve "Çocukla Şahsi İlişki Kurulması" başvurularına yönelik dijital rehber de erişime açıldı.
Adli Tıpta 506 bin 522 dosya incelendi
Adli Tıp hizmetlerinin vatandaşlara daha yakın ve erişilebilir hâle getirilmesi yönünde önemli adımlar atıldı.
Adli Tıp Kurumunda son 6 ayda 1 yeni Grup Başkanlığı, 5 İhtisas Dairesi ve 11 Adli Tıp Şube Müdürlüğü faaliyete geçirildi. Böylelikle kurumun hizmet ağı 16 Grup Başkanlığı, 69 İhtisas Dairesi ve 161 Şube Müdürlüğüne ulaştı. Bu dönemde 506 bin 522 adli dosya incelenerek mütalaa ve adli rapor düzenlendi. 14 bin 221 otopsi, 10 bin 239 ölü muayenesi, 240 bin 322 adli muayene ve 75 bin 790 DNA incelemesi gerçekleştirildi. 224 yeni personelin göreve başlamasıyla kurumun insan kaynağı da güçlendirilmiş oldu.