ABD Dışişleri Bakanı Rubio, ABD Başkanı Donald Trump’ın Temmuz ayında Türkiye’de düzenlenecek NATO zirvesine "bizzat katılacağını" ve bu etkinliğin "ittifak tarihinin en önemli zirvesi" olacağını söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Dışişleri Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçe talebine ilişkin olarak dün Senato’da verdiği ifadenin ardından bugün de Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi önünde ifade verdi.
Rubio, buradaki açılış konuşmasında önce ABD Başkanı Donald Trump’ın "Önce Amerika" dış politikasındaki faaliyetlerini sıraladıktan sonra İran ve Lübnan’daki gelişmelerden de kısaca bahsetti.
İran konusunda devam eden zorluklar olduğunu belirten Rubio, Dışişleri Bakanlığı’nda iki gündür devam eden İsrail-Lübnan barış görüşmelerine de değinerek, "Umarım bugün Lübnan’da güvenliğe yönelik bir yol haritası içeren ortak bir açıklama ve eylem planı ortaya koyacağız" dedi.
"Herkes, İran’ın misilleme olarak neler yapabileceğinin farkındaydı"
Oturumda Trump’ı İran’a karşı başlatılacak bir savaşın akaryakıt ve gıda fiyatlarının artmasına neden olacağı konusunda uyarıp uyarmadığına ilişkin bir soru alan Rubio, bu soruya doğrudan cevap vermedi. Rubio, "Başkan ve yönetim, bu eylemin sonuçları olacağının farkındaydı. Fakat İran’ın nükleer silaha sahip olmasının sonuçları daha kötü olurdu" dedi.
Trump’ı muhtemel sonuçlar konusunda uyarıp uyarmadığı konusundaki sorunun tekrarlanması üzerine Rubio, "Herkes, İran’ın misilleme olarak neler yapabileceğinin farkındaydı. Ancak nükleer silaha sahip olamazlar" ifadelerini kullandı.
İran ile savaşın amacının "rejim değişikliği" olmadığını söyledi
Rubio oturumda, İran ile savaşın amacının rejim değişikliği olmadığını söyledi. Rubio, "Bakın, İran’da değişiklik görmeyi çok isteriz fakat misyonumuzun hedefi bu değildi" şeklinde konuştu.
Rubio, İran ile savaşın amacını İran’ın arkasına sığınarak nükleer programını inşa edebileceği füzeler, insansız hava araçları (İHA) ve donanmadan oluşan bir "konvansiyonel kalkan" oluşturmayı engellemek olarak tanımladı. Rubio, "Destansı Öfke (Epic Fury) operasyonunun amacı buydu ve bu konvansiyonel kalkanı zayıflatma amacına ulaşıldı" ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil edilmesine ilişkin politikası soruldu
Oturum sırasında Demokrat Temsilci Dina Titus, ABD’nin Ankara Büyükelçisi Tom Barrack’ın açıklamalarına değinerek, Dışişleri Bakanı Rubio’ya Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil edilmesine ilişkin politikanın ne olduğu konusunda bir soru yöneltti. Türkiye’nin F-35 alıp alamayacağı sorusuna cevabında Rubio, Türkiye’nin başlangıçta F-35 programının bir parçası olduğunu ancak Rus yapımı S-400 hava savunma sistemleri almasının ardından programdan çıkarıldığını hatırlattı. Rubio, "Alamamalarının sebebi, Ruslardan S-400 sistemi satın almış olmalarıdır" ifadelerini kullandı.
Titus’un Türkiye’nin hala S-400 sistemlerine sahip olduğunu ve zorunlu yaptırımlara tabi olduğunu ifade etmesinin ardından Rubio, "Doğru. Bildiğiniz gibi bu mesele kanunlar tarafından düzenleniyor" dedi. ABD Dışişleri Bakanı, "Bu konuda bir tercih hakkımız yok. Çünkü mesele Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası hükümleri ve ilgili yasalar tarafından düzenleniyor" şeklinde konuştu.
İsrail’in nükleer silaha sahip olup olmadığına cevap vermedi
Oturum sırasında Demokrat partili temsilci Joaquin Castro tarafından yöneltilen sorulara cevabı sırasında İsrail’in nükleer silaha sahip olup olmadığı konusunda net bir açıklama yapmayan Rubio, "Açık konuşmak gerekirse, dünyanın büyük kısmı buna sahip oldukları görüşünde. Fakat bunu açık bir şekilde kabul etmiş değiller" dedi. Rubio, "Dış politikamız gereği, çeşitli sebepler nedeniyle bu konuyu o şekilde ele alıp tartışmıyoruz" ifadelerini kullandı.
Castro’nun İsrail’in nükleer silah kapasitesine sahip olup olmadığını bilmenin ABD açısından çok önemli olması gerektiğine işaret etmesinin ardından Rubio, bunun "haklı bir gözlem" olduğunu ifade ederek, bu sorunun gizli oturumda değerlendirilmesine açık olduğunu söyledi.
Trump’ın Türkiye’deki NATO zirvesine "bizzat katılacağını" açıkladı
Rubio, oturumda ABD Başkanı Donald Trump’ın temmuz ayında Ankara’da yapılacak NATO zirvesine katılımını da teyit etti. Oturum sırasında ABD’nin NATO’nun bir üyesinin saldırıya uğraması halinde ittifak üyelerinin saldırıya uğrayan ülkeye yardım etmelerini öngören 5. maddesine bağlılığına ilişkin bir soruya cevap veren Rubio, "ABD hala NATO ittifakının bir parçasıdır. Tüm bu konuları konuşmak üzere Türkiye’de olacağız. Başkan, bir sonraki NATO Liderler Zirvesi’ne bizzat katılacak. Burada tüm bu noktalara netlik kazandırılacak. Hala NATO dahilindeyiz ancak NATO’nun önemli değişikliklere gitmesi gerekiyor. Başkan bunu net bir şekilde ifade etmiştir" dedi.
Trump’ın NATO konusunda büyük bir hayal kırıklığı duyduğunu ifade ettiği açıklamasında Rubio, "Bence Temmuz ayında Türkiye’de yapılacak bir sonraki NATO toplantısı, muhtemelen NATO tarihinin en önemli toplantısı olacak. Çünkü burada açıklığa kavuşturulması ve düzeltilmesi gereken bazı meseleler var" dedi.
Grönland’ın Danimarka toprağı olup olmadığı sorusuna "Şimdilik öyle" cevabı verdi
Rubio, oturum sırasında ABD ile Danimarka arasında Grönland’ın güvenliğine ilişkin olarak gerçekleştirilen görüşmelerin "iyi bir noktada" olduğunu söyledi. Demokrat temsilci Sarah McBride’ın "Grönland’ın Danimarka toprağı olduğunun farkında olduğunuza inanıyorum" şeklindeki sorusuna Rubio, "Şimdilik öyle" ifadeleriyle cevap verdi.